Uygurlar

2013-12-25 13:58:12

Uygurlar

Nüfusları 2010 yılındaki sayıma göre 9 milyon 235 bin olan Uygurlar, genel olarak Xinjiang'ın güneyindeki Hotan, Aksu ve Kaşgar gibi bölgelerde yaşıyor. Büyük kısmı İli, Urumçi, Turfan ve Hami (kumul) de dahil olmak üzere Xinjiang'ın kuzeyinde ve doğusunda, az bir kısmı ise Hunan ve Henan eyaletleri ile Beijing'de bulunuyor.

Anlamı “birlik”, “dayanışma”, “bağlılık” ve “bağ” anlamına gelen Uygur ismi Kuzey Wei ve Ming Hanedanları döneminde Çin yazınına “Yuange”, “Weige”, “Huige”, “Huihu” ve Weiwu'er” olarak girdi. Qing Hanedanı döneminde İslamiyet'i kabul etmeleriyle “Hui Bu”, “Hui Zu” (ikisi de “Hui” demek) veya “Chan Hui” (İmamların taktığı takkeden esinlenilen bu ismin tam karşılığı “Sarıklı Hui”dir). 1934 yılından beri ise isimleri “Uygur”dur.

Uygurlar, geleneksel olarak tarımla uğraşır. Ataları vahalarda toprlakları işlediler, sulama kanalları yaptılar ve eşsiz yeraltı su taşıma sistemi olan kariz'i yarattılar. Buğday geleneksel ürünleridir ve 1000 yılı aşkın süredir pamuk ekerler. Uygurlar ayrıca üzüm, Hami kavunu, mis kokulu armut, karpuz, nar, incir ve kiraz gibi meyveler de yetiştiriyor.

Xinjiang'ın kuzeyindeki Uygurlar ise hayvancılık yapar, yünleri için koyun ile İli atları yetiştirir. Bunun yanı sıra metalurji, yeşimtaşı oymacılığı, tekstil dokuma, alkol mayalama ve deri işleme gibi zanaatlarda da hünerlidirler.

Uygurların atalarının Batı Bölgeleri'ne göç etmesinden itibaren Tarım Nehri havzası ve Taklamakan Çölü'nün kenarlarında köy ve kasabalar fışkırdı. Kuma karşı koymak ve ekeolojik dengeyi sağlamak için ağaçlar ektiler. Nehir sahilleri ve yol kenarları boyunca, ekili alanların kenarlarında kavak, karaağaç, çöl hurması ve söğüt gibi ağaç ve çiçekler ekilidir. Evlerinin etrafı şirin bir görüntü ve hoş bir yaşam ortamı oluşturan meyve ağaçları, çiçekler ve çağırlarla çevrilidir.

Uygur evleri, genelde ikamet edilen ev ve avlu olmak üzere iki unsuru bulunan kare şeklindeki avlulardan oluşur. Avlular geniştir ve ön, arka ve yan avlular vardır. Evin etrafında, daha çok da ön avlularda meyve ağaçları ve asma çardakları bulunur. Avlunun çift kapısı saçak, aplike ve oymalarla süslenir ve avlular otomobil gibi araçların park etmesine müsaittir.

Evlerin tasarımında tarım aletlerinin konması ve tahılın saklanması ile ağıl ve ahır gibi çeşitli faktörler gözönünde bulundurulur. Bir ev oturma odası (misafir odası olarak da kullanılır), yemek odası, yatak odaları ve küçük bir yüklük olmak üzere üç ila altı odadan oluşur. Evler genelde tek katlı ve kare şeklindedir, yapımında ahşap ve çamur kullanılır, çatılar düzdür. Salonlar ortadaki holle birbirine bağlanır. Odada ön avluya bakan veranda vardır. Avluda yazın serinlik ve gölge için tuğladan örülmüş yatak ve asma çardağı bulunur. Isıtılabilir tuğla yatak kilden yapılır ve evin içinde yemek pişirme ve ısınmak için kullanılan sobaya bağlanır. Bu yatak aynı anda 10-20 kişinin oturabileceği genişliktedir. Hasır ve keçeyle kaplanır, etrafındaki duvarlar renkli kumaşlarla süslenir. Yemeklerde ve diğer etkinliklerde kullanılır. Bir geleneksel Uygur evinde yatak, masa veya gömme dolap gibi mobilyalar bulunmayabilir.  İç duvarlarda nevresimler, eşyalar, yiyecekler ve diğer günlük kullanım aletleri için oyuklar vardır. Duvarın karşısına üstü yay ve tabanı ökçe şeklinde şömine yapılır. Parmaklıklarla çevrili çatılar ise tahılın ve meyvelerin kurutulduğu yerdir. Bazı aileler ise çatılarda güvercin beslemeyi tercih eder.

1234...>

Takvim

Haberler:
Son Dakika Türkiye Çin Dünya Çin - Türkiye
Ekonomi:
Son Haberler Çin Ekonomisi Türkiye Ekonomisi Dünya Ekonomisi Fuarlar Gündem
Turizm:
Gezelim Görelim Seyahat Defteri Yöresel Lezzetler Seyahat Mito
Kültür ve Yaşam:
Sağlık Çin - Türkiye Çin Sineması Biliyor Musun Bilmiyor Musun Röportaj
yoresel:
Güncel Etnik Kültür Kültür Mirasları Yöresel Lezzetler
Çince Öğretimi:
Çince Hakkında Temel Bilgiler Hem Eğlenin Hem Öğrenin Atasözleri ve Deyimler Şiirler Günlük Çince Konuşmaları
China TV:
Kültür Merhaba Çin
Web Radyo:
Gündem Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Haftasonu
Galeri:
Çin Dünya Moda Seyahat Spor