Yeraltındaki Çin Seddi: Karız Kanalları

2019-05-02 07:48:09

Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nin doğusunda yer alan Turfan bölgesi, dünyaca tanınmış kurak alanlardan biri. Kuru hava şartlarına rağmen Turfan, Xinjiang'ın meyve memleketi olarak bilinir. Turfan bölgesinin nüfusu 400 bindir. Bütün bunlar, Turfan'da bulunan antik sulama sistemi bilinen Karız Kanalları'yla sıkı ilişki içinde. Bugünkü programımızda sizlere bu kanallar hakkında bilgi vereceğiz.

Karız Kanalları, Turfan'ın can damarı konumunda. Bölgedeki sulama faaliyetlerinin yüzde 75'i Karız Kanalları sayesinde yapılıyor. Peki, havası bu kadar kuru olan Turfan'da, böylesine zengin bir sulama sistemi nasıl yapılmış?

Merak etmeyin, bu soruyu sizler için hemen yanıtlıyoruz. Turfan'daki su kaynaklarının esasını, Tanrı Dağları'daki kar suları oluşturur.

Turfan'ın deniz seviyesinden yüksekliği, Çin'de en düşük ve dünyada Ürdün'deki Ölü Deniz'den sonra ikinci düşük seviyededir. Turfan'a 60 kilometre yakın bir mesafede Tanrı Dağları bulunur. Tanrı Dağları'ndaki kar ve yağmur kaynakları, "doğal su deposu" olarak kabul edilir. Üstellik Tanrı Dağları'ndan Turfan'a uzanan toprakların yüksekliği 1400 metreye kadar ulaşır. Suların alçak yerlere akması kuralı dikkate alındığında, Turfan'ın Tanrı Dağları'ndaki su kaynakları kullanımı için elverişli bir ortama sahip olduğunu söyleyebiliriz. Bunun yanı sıra, Turfan'ın 50 kilometre güneyinde yer alan Aiding Gölü de Turfan'ın bir başka su kaynağı. 

Turfan'da Karız Kanalları'nın kazılması için elverişli bir başka neden de buradaki topraklar. Çünkü Turfan'daki yeraltı topraklarının çoğu, yapıştırıcı özellik taşıyan taşlardan oluşturur. Dışı son derece sert olan bu taşlar temelinde kurulan yeraltı kanalları, kolayca yıkılmaz.

Karız Kanalları, dik kuyu, yeraltı kanallar, yerüstü kanalar ve barajlardan oluşur. Karız Kanaları'nda her birkaç metre veya onlarca metre mesafede bir dik kuyu kazılır. Bu kuyular, insanların yeraltı kanalların dibine inmelerine geçit sağlamak, yeraltı kanallarının kazılmasında doğan atık toprakları yerüstüne getirmek ve yeraltı kanallarında temizlik yapmak gibi fonksiyonlar taşır. Bunun yanı sıra, insan veya hayvanların kuyuların dibine düşmesini engellemek için de kuyunun üstünde betondan yapılmış bir kapak bulunur. Böylece, Karız Kanalları Turfan halkına ve topraklarına verimli su kaynakları sağlar. Karız Kanalları'ndaki suyun temizliği korunduğu için, insanın uzun bir ömür sürmesini sağlar. Kanalların yakınında birçok köyde yaşayan insanlar, yüz yıl kadar yaşayabilir. Bu nedenle Turfan Çin'de "uzun ömürlü insanların memleketi" olarak adlandırılır.

Xinjianglıların tarihteki önemli eserlerinden biri olan Karız Kanalları, yaklaşık 2 bin yıllık geçmişe sahip. Turfan'ın 75 kilometre güneyindeki bir alanda, Karız Kanalları'nı tasvir eden bir kaya resimi bulunur. Bu resimin tarihi, 2 bin 300 yıl öncesine uzanır. Karız Kanalları'nın yapılışı, tarihçiler arasında tartışma konusudur. Kimi uzmanlara göre, Karız Kanalları bölge halkı tarafından yapılddı. Kanallar, bölge halkının uzun zamandır süren kuraklıkla mücadelesini sonucunda ulaşılan bir başarı. Bölge halkının dilinden düşmeyen bir hikâyeye göre, tarihte bir genç çoban koyunlara su sağlamak için yeşil bir alan keşfetmiş. Alanda su kaynakları yokmuş. Ancak çoban yeşil otun olduğu bir alanda mutlaka su kaynağı bulunduğunu düşünerek, nihayet otun altında su kaynakları bulmuş ve diğer insanların yardımıyla Karız Kanalları'nı inşa etmeye başlamış. 

Takvim

Haberler:
Son Dakika Türkiye Çin Dünya Çin - Türkiye
Ekonomi:
Son Haberler Çin Ekonomisi Türkiye Ekonomisi Dünya Ekonomisi Fuarlar Gündem
Turizm:
Gezelim Görelim Seyahat Defteri Yöresel Lezzetler Seyahat Mito
Kültür ve Yaşam:
Sağlık Çin - Türkiye Çin Sineması Biliyor Musun Bilmiyor Musun Röportaj
yoresel:
Güncel Etnik Kültür Kültür Mirasları Yöresel Lezzetler
Çince Öğretimi:
Çince Hakkında Temel Bilgiler Hem Eğlenin Hem Öğrenin Atasözleri ve Deyimler Şiirler Günlük Çince Konuşmaları
China TV:
Kültür Merhaba Çin
Web Radyo:
Gündem Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Haftasonu
Galeri:
Çin Dünya Moda Seyahat Spor