Gizemli Hotan yeşim taşı

2017-03-09 12:32:47

Gizemli Hotan yeşim taşı

Hotan yeşim taşı eski çağlardan beri imparatorların ve soyluların sahip olmak istediği değerli bir madde olarak yüksek statü simgesiydi. Hotan taşı, Çin'deki en tanınmış yeşim türlerinden biridir.

    Eski çağlarda "Yutian" olarak adlandırılan Hotan, Tibetçe "yeşim taşı üretilen yer" anlamına geliyor. Tarihi İpek Yolu üzerinde önemli bir kent olan Hotan, eski Xinjiang uygarlığının kaynaklandığı yerlerden biridir. Çin'in Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nde bir yöre olan şimdiki Hotan, 247 bin 800 kilometrekarelik alanıyla bölgenin toplam yüzölçümünün yüzde 15'ini oluşturuyor. Xinjiang'ın güney ucunda yer alan Hotan'ın güney kesimlerinde Kunlun Dağı bulunuyor, kuzeyinde ise uçsuz bucaksız Taklamakan Çölü uzanıyor. Çin'deki tanınmış dağlar arasında en gizemli yerlerden biri olan Kunlun Dağı'nın en yüksek tepesi, Hotan yeşiminin kaynağıdır. MS 282 yılında Henan eyaletinin Ji ilçesinde açılan eski bir mezarda, Jan adı verilen ve bambudan yapılan eski bir yazı malzemesinin bazı parçaları bulundu. Bu parçaların bazılarının üzerine Zhou hanedanına mensup Kral Mu ile Kraliçe Marichi'nin öyküsü yazılmıştı. Öykü şöyledir: Marichi tarafından izzet-i ikramla ağırlanan Kral Mu, ayrılırken yanında çok sayıda kaliteli yeşim götürmüş. Bunlar, bugün Hotan yeşimi diye bilinen taşlarmış. Bu öykü, büyük olasılıkla Hotan yeşiminin Batı Bölgeleri'nden Orta Çin'e aktarılmasıyla ilgili en erken kayıtlardan biridir.

    Çinliler arasında şöyle bir söz vardır: "Altının değeri ölçülür, ama yeşim taşına paha biçilemez." Peki, insanları bin yıllarca kendine çeken Hotan taşının cazibesi nereden geliyor?

    Eski Çin şiirlerinde güzel insanları veya nesneleri betimlemekte yeşim taşı sık sık bir mecaz olarak kullanılmıştır. "Güzel giysi ve yeşim taşı gibi kaliteli yemek", zengin yaşamın simgesi olmuş. "Altın dallar ve yeşim yapraklar", doğuştan soyluluğu ifade etmiş. "Yeşim taşı gibi temiz ve buz gibi duru" olmak, mükemmel kalitenin ifadesi sayılmış. "Altın ve yeşim taşı gibi güzel kısmet", mutlu evlilik dileği olarak kabul edilmiş.

    Yeşim taşı genel olarak sert ve yumuşak olmak üzere ikiye ayrılır. Zümrüt yeşimi serttir. Çin geleneğinde güzel sayılan yeşim, nadir bulunan nefrit yeşimidir. Bu taş, renk, kalite ve değer bakımından farklı olabilir. Nefrit yeşiminin beyaz ve yeşil renkli olmak üzere iki çeşidi vardır. Çok nadir ve değerli olan beyaz yeşimin kütlesi genellikle büyük olmaz. En değerli beyaz yeşim, koyun yağı renginde olanıdır.

    10 yıldır yeşim işinde olan Bay Diao, yeşim taşına karşı özel bir duygu besliyor. Yeşim taşının ruhsal bir nitelik taşıdığını söyleyen Diao, Hotanlıların çoğu gibi evinden uzak bir yere giderken yanına mutlaka bir yeşim taşı alıyor. Yeşim taşı ona sükûnet ve huzur veriyor.

    İki kuğu yavrusu Bay Diao koleksiyonundaki en değerli parça değil, ama Bay Diao bunları çok seviyor. Yeşim meraklısı pek çok kişi gibi Bay Diao da, bu taş ile insanlar arasında gizemli bir ilişki bulunduğuna inanıyor. Ama daha çok sayıda insan, yeşim taşının nitelikleri ile Çinlilerin ahlak anlayışı arasında yakınlık olduğu kanısındadır. Örneğin, "Kötü kaliteli yeşim taşı muhafaza edileceğine, kırılsın daha iyidir" ve "Yeşim taşı gibi temiz ve buz gibi duru" deyişleri bu anlayışı yansıtır. Acaba, böylesine olumlu anlamlar taşıyan Hotan taşı nasıl bulunmuş ve nasıl en iyi yeşim olarak kabul edilmiş?

Takvim

Haberler:
Son Dakika Türkiye Çin Dünya Çin - Türkiye
Ekonomi:
Son Haberler Çin Ekonomisi Türkiye Ekonomisi Dünya Ekonomisi Fuarlar Gündem
Turizm:
Gezelim Görelim Seyahat Defteri Yöresel Lezzetler Seyahat Mito
Kültür ve Yaşam:
Sağlık Çin - Türkiye Çin Sineması Biliyor Musun Bilmiyor Musun Röportaj
yoresel:
Güncel Etnik Kültür Kültür Mirasları Yöresel Lezzetler
Çince Öğretimi:
Çince Hakkında Temel Bilgiler Hem Eğlenin Hem Öğrenin Atasözleri ve Deyimler Şiirler Günlük Çince Konuşmaları
China TV:
Kültür Merhaba Çin
Web Radyo:
Gündem Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Haftasonu
Galeri:
Çin Dünya Moda Seyahat Spor