Çin'e karşı ticaret savaşı mı? Teknoloji savaşı mı?

2018-07-07 10:32:27 CRI

Doç. Dr. Cem Okan Tuncel

Çin'den ithal edilen 34 milyar dolar tutarındaki üründen yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi alınmasını öngören ABD'nin yeni gümrük tarifeleri cuma günü yürürlüğe girdi. Çin yönetimi ABD'ye aynı tutarda misilleme yapılması kararını almıştı. Bunun üzerine ABD Başkanı Donald Trump gümrük vergisi alınacak ürünlerin hacmini 200 milyar dolara yükseltme tehdidinde bulundu. Tüm bu gelişmeler ticaret savaşlarının başladığına işaret ediyor. ABD, her ne kadar küresel sistemin egemen hegemonyası olmayı sürdürse de, son zamanlarda ekonomik, askerî ve dolayısıyla siyasal bir güç hâline gelen Çin, ülke elitleri tarafından ABD'ye karşı en büyük küresel tehdit olarak görülmeye başladı. Bu nedenle ABD'nin Çin'e karşı gümrük tarifelerini artırarak başlattığı ihracat kısıtlamaları ve yatırım engellemeleri ile sürdürdüğü savaş, ABD'nin Çin'e karşı verdiği dış ticaret açığını azaltmayı amaçladığı bir dış ticaret politikasından daha çok teknolojik üstünlüğünü sürdürmeye yönelik teknoloji savaşı görüntüsü veriyor.

Dünya ekonomisi tarihi, ticaret savaşlarının tüm tarafların zararına olan bir politika tercihi olduğunu gösteriyor. Çin açısından düşünüldüğünde ülke ekonomisinin büyüklüğü göz önüne alınırsa ABD'nin yeni tarifelerinin etkisinin çok da fazla olmayacağı tahmin edilebilir. Yeni normal olarak tanımlanan dönemde Çin ekonomisi için ihracat ve yatırım ağırlıklı bir ekonomiden tüketime dayalı bir ekonomiye, sanayiden hizmetlere, orta teknolojiden yüksek teknolojiye geçiş yapıldı. 2008 Küresel Krizi öncesinde Çin'in ABD'ye yaptığı ihracatın toplam değeri ülke GSYH'sinin yüzde 10'u düzeyinde iken, bu oran şimdilerde yüzde 4 düzeyine gerilemiş durumda. Çin, birçok gelişmekte olan ülkeyle yakın ekonomik ilişkiler kurarak ihracat pazarını çeşitlendirirken, artan iç talebin etkisi ile ihracata olan bağımlılığını da azalttı.

Diğer taraftan ise ABD içinde de Trump'ın uyguladığı korumacı politikaların ülke ekonomisine yarar yerine zarar getireceği yönündeki tartışmalar giderek alevleniyor. Tarifelerin yabancı rekabeti azaltması nedeniyle ABD'de üretilen metal fiyatları yükseldi. Çelik fiyatları ABD'de diğer ülkelere göre ton başına 329 dolar artarken alüminyumda fiyat farkı ton başına 290 dolar oldu. Bu durum, ABD'de çelik ve alüminyumu girdi olarak kullanan tüm endüstrilerin nihai ürün fiyatlarının da artacağı anlamına geliyor. Trade Partnership adlı bir danışmanlık firması, korumacılık sonucu ABD'deki çelik ve alüminyum iş kolunda sağlanacak bir birim istihdam artışına karşılık diğer sektörlerde yaşanacak iş kaybının 16 olabileceğini tahmin ediyor. Aynı zamanda bu korumacı politikalar, ticaret savaşları endişesi ile ABD Kongresi'ndeki Cumhuriyetçiler arasında da destek bulmuyor. Hatta bazı Cumhuriyetçi Kongre üyeleri başkanın dış ticaret politikası üzerindeki tek taraflı yetkilerinin sınırlandırılması gerektiğini düşünüyor.

Trump yönetiminin ulusal güvenlik gerekçesiyle gümrük tarifelerini yükseltmesi dünya kamuoyu tarafından da inandırıcı bulunmuyor. ABD'nin gümrük tarifelerini yükseltme kararı haziran ayında gerçekleşen G7 Zirvesi'nin de gergin geçmesine neden olmuştu. Zirve sonrasında yaptığı açıklamada Almanya Başbakanı Merkel, Avrupa Birliği'nin Dünya Ticaret Örgütü kurallarına uygun olarak, çelik ve alüminyum ithalatına yönelik ABD gümrük tarifelerine karşı önlemler hazırlayacağını vurgulamıştı. Bu ise Batı dünyası içinde de tarife savaşının başlayabileceği konusundaki endişeleri artırıyor.

Takvim

Haberler:
Son Dakika Türkiye Çin Dünya Çin - Türkiye
Ekonomi:
Son Haberler Çin Ekonomisi Türkiye Ekonomisi Dünya Ekonomisi Fuarlar Gündem
Turizm:
Gezelim Görelim Seyahat Defteri Yöresel Lezzetler Seyahat Mito
Kültür ve Yaşam:
Sağlık Çin - Türkiye Çin Sineması Biliyor Musun Bilmiyor Musun Röportaj
yoresel:
Güncel Etnik Kültür Kültür Mirasları Yöresel Lezzetler
Çince Öğretimi:
Çince Hakkında Temel Bilgiler Hem Eğlenin Hem Öğrenin Atasözleri ve Deyimler Şiirler Günlük Çince Konuşmaları
China TV:
Kültür Merhaba Çin
Web Radyo:
Gündem Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Haftasonu
Galeri:
Çin Dünya Moda Seyahat Spor