Haber Analiz: ABD'nin rakiplerine “yüzde 60 sınırı”

2018-08-10 20:24:27 CRI

Li Fuyi*

Haber Analiz: ABD'nin rakiplerine “yüzde 60 sınırı”

Bu hafta önce ABD daha sonra da Çin, birbirine yüzde 25 ek gümrük vergisi uygulama kararı aldığını açıkladı.

Ek tarife uygulamaları, eş zamanlı olarak 23 Ağustos'ta başlayacak. Böylece, ABD'nin başlattığı ve Çin'in karşılık vermek zorunda kaldığı, 50'şer milyar tutarındaki ürünlere ek tarife uygulamasına dayanan ticari savaş resmen başlamış oldu.

ABD'nin Çin'e karşı uyguladığı son tarife politikasının amacı Çin'le mevcut “adaletsiz ticaret”in çözülmesi olarak görünse de, karar aslında ABD'nin dolar hegemonyasını koruma, çok taraflı kuralları yönlendirme ve azami ekonomik menfaatler elde etmeyi sürdürme amacıyla hızla kalkınan rakiplerine baskı uygulayarak onları kısıtlama hedefi güdüyor.

Son yüzyılda “iki endişe”

Yalnızca 200 yıllık bir geçmişe sahip ABD, bir tek rakiplerini kısıtlama konusunda ustalaşmış durumda. ABD, geçen yüzyıl iki kez rakiplerinin kendisini geçmesi endişesi yaşadı.

İlk endişeyi, Sovyetler Birliği'nin gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYİH) ABD'nin GSYİH'sının bir dönem yüzde 60'ını aşmasıyla yaşadı. Bunun ardından ABD, Sovyetler Birliği'ne yönelik kısıtlama girişimlerini arttırdı. Ayrıca, Sovyetler Birliği de ölümcül bir hata yaptı ve dağılmaya giden süreci başlattı.

İkinci endişeyi de Japonya ile yaşadı. Japonya'nın GSYİH'sı da bir dönem ABD'nin GSYİH'sının yüzde 60'ını geçti. ABD bunun için Japonya'yı “Plaza Anlaşması”nı imzalamaya ve parasının değerini arttırmaya zorladı. Bununla beraber, Japonya hükümeti gelişmeleri yanlış değerlendirerek, gevşek para ve maliyet politikaları uyguladı ve bu da çok miktarda sermayenin borsa ve emlak piyasasına akmasına neden oldu. Balon patlayınca da Japonya “kayıp 20 yıla”a sürüklendi.

Bütün bunlardan GSYİH'nın yüzde 60 eşiğinin ABD için bir kırımızı çizgi olduğunu görebiliyoruz. Bu kırımızı çizgiyi kim geçerse, ABD mutlaka ona acımasızca silah çekiyor.

Peki ABD ne gibi yöntemlerle rakiplerine darbe indiriyor?

Japonya ile ABD arasındaki ticari savaş bu durumda bir ayna niteliği taşıyor. Japonya, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra dışa açık ekonomi geliştirmeye başladı. Japonya'nın ABD ile ticaretinde ilk kez 1965 yılında ticaret fazlası görüldü ve bu ticaret fazlası 1994 yılında 65 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, ABD'nin toplam ticaret açığının yüzde 43,16'sını teşkil etti. Japonya'nın GSYİH'sı sürekli büyüyerek, 1972 yılında dünyanın ikinci sırasına çıktı. 1992 yılında ABD'nin GSYİH'sının yüzde 60'ına, 1995 yılında ise yüzde 71,1'ine denk geldi.

Bu zeminde, Japonya'nın tekstil, çelik-demir, beyaz eşya, otomobil, telekomünikasyon ve yarı iletken sektörleri Japonya ile ABD arasındaki ticari savaştan etkilendi. ABD'nin Japonya'ya yönelik ticari yaptırımları, Japonya'daki endüstriyel yapı düzenlemeleriyle birlikte tırmanışa geçti.

Yaptırımlar özellikle, Japonya'nın dünyanın ileri seviyesinde bulunan otomobil ve yarı iletken sektörlerini hedefliyordu. ABD Ticaret Temsilciliği, Japonya'ya 1989 yılına kadar toplam 24 kez “301. madde” gerekçesiyle soruşturma başlattı ve soruşturmaların çoğunluğu söz konusu iki sektöre yönelik gerçekleştirildi.

Takvim

Haberler:
Son Dakika Türkiye Çin Dünya Çin - Türkiye
Ekonomi:
Son Haberler Çin Ekonomisi Türkiye Ekonomisi Dünya Ekonomisi Fuarlar Gündem
Turizm:
Gezelim Görelim Seyahat Defteri Yöresel Lezzetler Seyahat Mito
Kültür ve Yaşam:
Sağlık Çin - Türkiye Çin Sineması Biliyor Musun Bilmiyor Musun Röportaj
yoresel:
Güncel Etnik Kültür Kültür Mirasları Yöresel Lezzetler
Çince Öğretimi:
Çince Hakkında Temel Bilgiler Hem Eğlenin Hem Öğrenin Atasözleri ve Deyimler Şiirler Günlük Çince Konuşmaları
China TV:
Kültür Merhaba Çin
Web Radyo:
Gündem Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Haftasonu
Galeri:
Çin Dünya Moda Seyahat Spor