Köşe Yazıları

Dünyanın en kaliteli denizköpüğü Eskişehir'de

2016-03-04 14:39:13 Madilet Eda Akyumuk

Dünyanın en kaliteli denizköpüğü Eskişehir'de

Çinlilere ne zaman Türk olduğumu söylesem İstanbullu olup olmadığımı soruyorlar. Zira Türkiye ile ilgili bildiklerinin başında İstanbul ve kebap geliyor. Eskişehirli olduğumu söylediğimde ise hatırı sayılır sayıda Çinli arkadaşımdan şu tepkiyi alıyorum: Bana lületaşı getirtebilir misin?

Lületaşı, Çinliler arasında büyük ilgi görüyor, ancak Çin'deki lületaşından yapılma ürünlerin fiyatları oldukça yüksek. Bu nedenle, Türkiye'ye giden her Çin vatandaşı hediyelik lületaşı ürünleri almak için mutlaka Eskişehir'e uğruyor.

Eskişehir'in simgesi haline gelen, “Eskişehir taşı” ya da “beyaz altın” olarak da bilinen lületaşı, minerolojide “sepiyolite” adıyla anılıyor. Lületaşı, batılı ülkelerde olduğu gibi Çin'de de “deniz köpüğü” anlamına gelen “Hai Pao Shi” ile ifade ediliyor.

Lületaşı, beyaz, sarımsı, kırmızımsı, vb renklere sahip, ilk çıkarıldığında nemli, hava ile temas edince sertleşen, sudan olumsuz etkilenen bir tür magnezyum silikat taşıdır. Kolay şekillendirilebilen lületaşı, nikotin emici özelliği nedeniyle pipo yapımında tercih edilmekte. Tarihteki ilk örnekleri yine pipolardan oluşan lületaşı, pipo dışında takı, tesbih, süs eşyası yapımında, otomobil sanayinde yakıt temizlemede, füze ve diğer uzay araçlarının başlık iç kapaklarının yalıtımında kullanılıyor. Yunanistan, ABD, Madagaskar, Avusturya, İspanya, Kırım, Kenya gibi yerlerde az miktarda lületaşı yatakları bulunurken, en kaliteli lületaşları dünyada en fazla Eskişehir'den çıkarılıyor.

“Küffar sınırında bir acayip şehir”

Lületaşı hakkında bilgi veren en eski kaynaklardan biri 1146-1215 yıllarında yaşayan ve çok fazla seyahat eden Şafii alimi Ali bin Ebu Bekir el-Herevi tarafından yazılmıştır. Şimdilerde Anadolu'nun ortasında, Anadolu kültürüyle iç içe olmanın yanı sıra, Batı'ya da kapılarını sonuna kadar açmış, sanat ve sanatçı aşığı bir şehir olarak tanımlayabileceğim bu şirin kentten el-Herevi şöyle bahsetmiş, “İslam ülkesinin bir köşesinde, küffar sınırında bir acayip şehir.”Herevi, seyahatnamesinde lületaşının Eskişehir'de çıkarıldığından bahsetmiş, ancak detaylı bilgi vermemiştir.

Osmanlı dönemine ait kayıtlara göre, “Eskişehir taşı”nın dünyaya açılması, 18. yüzyılda Türk tüccarlarının Avrupa'da yaptığı tanıtımlar sayesinde başlamıştır. O dönem heykellerinde alçı kullanan Avrupalı sanatçılar lületaşına yönelmiş ve çoğunlukla lületaşından eserler vermişlerdir. Böylece lületaşının üretim merkezi Eskişehir'den başta Viyana olmak üzere Avrupa'nın birçok kentine lületaşı ihracatı başlamıştır.

Uzun yıllar yalnızca hammadde olarak satılan lületaşının işlenmesine 1890'larda başlanmıştır. Bu gecikmeyi İslamiyet'in suret yasağı ve ihracattan elde edilen gelirin oldukça yüksek olmasının etkilediği düşünülüyor. Lületaşı işlemeciliğinin başlamasında ise yine Eskişehir'de yaşayan yabancı mühendislerin teşvikleri etkili olmuştur.

Bizi takip edin

China.com, yazarlar köşesine katılımınızı bekliyor!

Bize yazın: cpyy@bj.china.com

İletişim: 010-52598588-8708

  • 微信公众号 Resmi Wechat Sayfası
Haberler:
Son Dakika Türkiye Çin Dünya Çin - Türkiye
Ekonomi:
Son Haberler Çin Ekonomisi Türkiye Ekonomisi Dünya Ekonomisi Fuarlar Gündem
Turizm:
Gezelim Görelim Seyahat Defteri Yöresel Lezzetler Seyahat Mito
Kültür ve Yaşam:
Sağlık Çin - Türkiye Çin Sineması Biliyor Musun Bilmiyor Musun Röportaj
yoresel:
Güncel Etnik Kültür Kültür Mirasları Yöresel Lezzetler
Çince Öğretimi:
Çince Hakkında Temel Bilgiler Hem Eğlenin Hem Öğrenin Atasözleri ve Deyimler Şiirler Günlük Çince Konuşmaları
China TV:
Kültür Merhaba Çin
Web Radyo:
Gündem Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Haftasonu
Galeri:
Çin Dünya Moda Seyahat Spor