İpek yolları: Alternatif bir dünya tarihi okuması

2018-07-27 15:05:56

"Okulda derslerimin ısrarla dar bir coğrafya ile sınırlı kalması beni rahatsız etmeye başlamıştı" diyor Peter Frankopan, İpek Yolu kitabının önsözünde; bu farkındalığın ardından, haritaya bakıp dünyada sessizce es geçilen devasa bölgeler olduğunu görmeye başlar yazar.

Frankopan, haritaya baktığında, medeniyetin kabul edilmiş ve atıl tarihini görmeye alıştırılmıştı, bu bakış açısına göre, Antik Yunan'dan Roma'ya, Roma'dan Hristiyan Avrupa'ya, oradan Rönesans'a, Aydınlanma'ya ve siyasal demokrasiye uzanan, sanayi devrimini doğuran bir süreç vardı. Hatta demokrasinin sanayiyle harmanlandığı bu süreç, özgürlük ve mutluluk arayışında somutlaşarak nihayetinde ABD rüyasını insanlığa bahşetmişti… “Bana anlatılan hikayenin tam olarak bu olduğunu anlamıştım” diyor yazar ve bu anlatının kusurlarını teşhis etmeye koyuluyor. Batı'nın yükselişini ve dünyanın geri kalanını bastırmasını, tarihin manipülatif bir okuması olarak ihbar ediyor.

Haliyle Batılı okuru kısmen rahatsız etmeyi de başarıyor: The Guardian'da kitapla ilgili çıkan bir değerlendirme yazısında şöyle deniliyor: “Frankopan, tarih hakkındaki görüşümüzü yeniden yapılandırmak istiyor, nereden geldiğimize ve bizi biz yapan şeylerin ne olduğuna dair varsayımlarımıza meydan okuyor.”

The Telegraph'ta yer alan bir başka değerlendirmedeyse, Frankopan'ın tarih anlatısı karşısında Batı'da duyulan ‘utanç' dile getiriliyor, makalenin yazarı, Orta Doğu haritasının böylesine düz çizgilerle çizilmiş olmasını göz ardı etmelerinin utancına dikkat çektikten sonra, ‘Atalarımız bugünkü inatçı cehaletimizi görseler dehşete düşerlerdi' demekten kendini alamıyor.

The Guardian: The Silk Roads by Peter Frankopan review - a frustrating trail

https://www.theguardian.com/books/2015/sep/29/silk-roads-peter-frankopan-review

The Telegraph: The Silk Roads by Peter Frankopan, review: 'charismatic'

https://www.telegraph.co.uk/books/what-to-read/the-silk-roads-by-peter-frankopan-review/

Ocak 2018'de Pegasus Yayınları tarafından Türkçe baskısı yapılan kitabın, ipek yolu kavramının sıkça telaffuz edildiği ülkelerden biri olan Türkiye'de ilgi görmesi kaçınılmaz.

Kitapla ilgili bir değerlendirme yazısı kaleme alan Jeffret Wasserstrom, Çin'e gittiğinde gözüne çarpan ilk şeyin Shanghai Pudong Havalimanında bir kitapçıda gördüğü İpek Yolu kitabı olduğunu, ABD'ye geri döndüğünde gözüne ilk çarpan şeyin yine bu kitabın İngilizce baskısı olduğunu söylüyor... Geçtiğimiz ay Ankara Armada'da Remzi Kitapevi'ni gezerken, bu kitabın öne çıkanlar arasında teşhir edildiğine şahit oldum. Dikkat çekici kapak tasarımına gözüm takılınca, kendimi bir an Pekin'de bir kitapevinde sandım, zira Pekin'de de hemen her kitapçıda aynı kapak görseliyle bu metnin Çince baskısını görmek mümkün. Eh mevzu ipek yolu olunca, görünürlüğü artıyor.

Kitabın İngilizce adı The Silk Roads, yani çoğul olarak ifade edilmiş. Frankopan, bir röportajında ipek yolu terimini çoğul formda kullanmanın daha münasip olmakla kalmayıp, tam doğrusunun da bu olduğunu özellikle ifade ediyor: “Yolu tekil yazmak pek çok açıdan sıkıntılıdır, sanki bu yolun bir başlangıç ve bitiş noktası varmış, hatta tek bir yolun mevcudiyeti söz konusuymuş gibi. İpek yolu demek seyahat, ticaret ve değişim için uzun mesafeler yaratıyor. Halbuki bu tamamen yanlış. Değişim çoğu zaman yoğun ve yereldi. Mallar sadece doğu-batı istikametinde akmazdı, tüm yönlerde akış vardı.”

Takvim

Haberler:
Son Dakika Türkiye Çin Dünya Çin - Türkiye
Ekonomi:
Son Haberler Çin Ekonomisi Türkiye Ekonomisi Dünya Ekonomisi Fuarlar Gündem
Turizm:
Gezelim Görelim Seyahat Defteri Yöresel Lezzetler Seyahat Mito
Kültür ve Yaşam:
Sağlık Çin - Türkiye Çin Sineması Biliyor Musun Bilmiyor Musun Röportaj
yoresel:
Güncel Etnik Kültür Kültür Mirasları Yöresel Lezzetler
Çince Öğretimi:
Çince Hakkında Temel Bilgiler Hem Eğlenin Hem Öğrenin Atasözleri ve Deyimler Şiirler Günlük Çince Konuşmaları
China TV:
Kültür Merhaba Çin
Web Radyo:
Gündem Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Haftasonu
Galeri:
Çin Dünya Moda Seyahat Spor