Türk yazardan modern Çin öyküleri: Puslu Kentin Mavisi

2017-01-17 17:52:30 CRI

Türk yazardan modern Çin öyküleri: Puslu Kentin Mavisi

Ali Rıza Arıcan, Çin'in Jiangsu eyaletinde matematik öğretmenliği yapıyor. Arıcan'ın istatistik ve calculus öğretmek dışında bir uğraşı daha var: Edebiyat.

Daha önce Pasifik Öyküleri (2007), Motosiklet Üzerinde Aşk (2009) ve İngilizce yayımlanan The Bicycle (2011) adlı kitaplarıyla okurla buluşan Ali Rıza Arıcan, modern Çin'den öykülere yer verdiği Puslu Kentin Mavisi'yle Çin deneyimini edebiyata yansıtmaya devam ediyor. Yazarın önceki eserleriyse, Tayland ve Vietnam'da yaşadığı dönemde yazılmış.

“Kitaptaki öykülerin hepsi aldığım notların, başımdan geçebilecek nitelikte olayların ya da gazetede okuduğum haberlerden aldığım ilhamların sonucunda yazıldı” diyor Ali Rıza Arıcan. Kitabın ortaya çıkış sürecinin, Çin'e gelişiyle başladığını belirtiyor.

Kitapta 8 ayrı öykü yer alıyor. Denizi Özleyen Adam adlı ilk öyküde, Calvino'nun Marcovaldo'suna benzer bir şehir deneyimi görüyoruz. Marcovaldo'nun tuhaflıklarının tek bir amacı vardı, şehri başka türlü deneyimlemek ve başka türlü görmek. Denizi Özleyen Adam'ın da kendini taksiye atıp “Nereye efendim?” diye soran şoföre “Denize!” demesinin başka izahı yok. Changzhou denizsiz bir şehir, ama yine de bu şehirde denizi görmek isteyen, hatta gördüğünü iddia eden başkaları olduğu söyleniyor…

Baloncu adlı ikinci öyküde, mekanik, soğuk ve katı devlet aygıtı karşısında sıradan insanı görüyoruz. Çin'in hızlı gelişmesi, bu tip pek çok hikâye üretti.

Modern Çin'den öyküler derken, sadece kitapta yer alan hikayelerin Çin'de geçiyor olması değil mesele; Ali Rıza Arıcan, modern Çin toplumunun gelgitlerini, çelişkilerini, bunalımlarını, bisiklet üzerinde mutlu olmaktansa BMW içinde ağlamayı tercih eden genç kızı, zabıtaların tarafından dövülerek öldürülen karpuzcuyu, sosyal şiddeti, duyarsızlıkları, tek başınalıkları başarıyla koyuyor öykülerinin arka planına.

“Hep bu sarkaç, vicdanımın vidalarına bağlanamayan aklım…”

Puslu Kentin Mavisi, s.44


Arıcan: İnsan derin bir muamma, asla her yönüyle kavranamaz

Peki, Ali Rıza Arıcan kendi kitabını nasıl değerlendiriyor? Sözü yazara bırakalım.

Kitabın ortaya çıkış sürecini öğrenebilir miyiz? Öyküler hangi şartlarda yazıldı, bu süreçte neler seni etkiledi?

Aslına bakılırsa kitabın ortaya çıkış süreci benim Çin'e varışımla başladı. Düzenli olarak yazan birisiyim. Bu kitaptan önce de yine çalıştığım ve gezdiğim ülkelerin sorunlarını, o ülkelerde yaşayan insanların kültürlerini yansıtan öyküler, denemeler, eleştiriler yazdım ve yayımladım. Tayland'dayken “Pasifik Öyküleri”, Vietnam'dayken “Motosiklet Üzerinde Aşk” ve “The Bicycle” yayımlanmıştı. Çin'e gelince de ister istemez notlar almaya, kitaplar okumaya, tanıştığım insanlarla Çin üzerine konuşmaya ve yerel haberleri takip etmeye özen gösterdim. Kitaptaki öykülerin hepsi aldığım bu notların, başımdan geçebilecek nitelikte olayların ya da gazetede okuduğum haberlerden aldığım ilhamların sonucunda yazıldı. Tabii ki iki paragraflık bir haberden elli sayfalık bir öykü çıkarırken gözlemlere, daha önceden yazılmış notlara ve yazılara bol bol bakıldı. Her yazarın yazma şekli, yazma rutini, yazma zamanı farklı olsa da yazmadan önceki hazırlık kısmı az çok aynıdır. Gözlem yapmadan, gözlemler dikkatlice defterlere yazılmadan, bu yazılanlar defalarca farklı imbiklerden geçirilip öykülerde gerekli yerlere monte edilmeden bırakın öyküyü ya da romanı, hiçbir edebi yapıt elde edilemez.

Takvim

Haberler:
Son Dakika Türkiye Çin Dünya Çin - Türkiye
Ekonomi:
Son Haberler Çin Ekonomisi Türkiye Ekonomisi Dünya Ekonomisi Fuarlar Gündem
Turizm:
Gezelim Görelim Seyahat Defteri Yöresel Lezzetler Seyahat Mito
Kültür ve Yaşam:
Sağlık Çin - Türkiye Çin Sineması Biliyor Musun Bilmiyor Musun Röportaj
yoresel:
Güncel Etnik Kültür Kültür Mirasları Yöresel Lezzetler
Çince Öğretimi:
Çince Hakkında Temel Bilgiler Hem Eğlenin Hem Öğrenin Atasözleri ve Deyimler Şiirler Günlük Çince Konuşmaları
China TV:
Kültür Merhaba Çin
Web Radyo:
Gündem Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Haftasonu
Galeri:
Çin Dünya Moda Seyahat Spor