Eski Beijing surlarında bir Türk

2016-06-07 20:25:45 CRI

Eski Beijing surlarında bir Türk

Eski Beijing surlarında bir Türk

Türkiye ile Çin arasında gidip gelen şair, yazar, seyyah ve devlet adamlarının sayısı maalesef çok fazla değil. Ancak yine de bu alanda çok değerli çalışmalar var. Bu programda, 20. yüzyılın başında Çin'e gelen, Dongbei'den Kanton'a tüm ülkeyi kat eden, yerel halkla yakın ilişki kurup ilginç tespitler yapan sıra dışı bir seyyahı tanıtacağım.

Üstelik bu kişi, pek çok Çinliye bile nasip olmayan bir şeyi gerçekleştirmiş: Abdürreşid İbrahim, eski Beijing surları üzerinde yürümüş ilk ve tek Türk olabilir!

Önce bu ilginç adamı biraz tanıyalım.

Rusya Türklerinden olan Abdürreşid İbrahim 1850 yılında Tobolsk vilayetinde doğdu. Rusya'daki Müslümanlar arasında sayılan bir isimdi. Dergiler çıkardı, yazılar yazdı. Bu süreçte İstanbul'dan sürekli destek alıyordu. Rusya'daki çalışmalarından dolayı bu ülkeden uzaklaştırıldı. 1897 yılında Japonya'ya gitti, orada İslam'ı tanıttı. Bu tarihten sonra Japonya onun için özel bir çalışma alanı oldu. Kore ve Çin'e gelmesi de bu vesileyle olmuştur. Yolculukları sırasında hep notlar aldı, daha sonra bu notlar kitaplaştırıldı.

“20. Asrın Başlarında Alemi İslam ve Japonya'da İslamiyet'in Yayılması.” Abdürreşid İbrahim'in Japonya, Kore ve Çin hatıraları bu kitapta toplanmış.

Abdürreşid İbrahim, Çin'de birçok kent gezip görmüş. Ancak bu ülkenin bütün vilayetlerini görmeye bir ömür yetmeyeceğini belirtiyor: “Çin vilayetlerini tamamıyla gezmek, öğrenmek için senelerce ömür, yüzbinlerle para harcamak lazım. Yazılacak olursa ciltlerle kitap yazmak icap eder...”

Bu programda onun Pekin günlerinden bahsetmek istiyorum. Abdürreşid İbrahim 1909 yılının Temmuz ayında Beijing'de bulunduğunu not ediyor. Kitapta Beijing bahsi şöyle başlıyor: “Dünyanın en eski beldelerinden olup, medeniyetin en eski numunelerindendir.”

Bu ifadeye bakılırsa, yazar kentin uzun tarihine ve işlevlerine vakıf görünüyor. Çinlilerin o dönemde kente “Piçin” dediklerini not ediyor, muhtemelen Beijing sesi bu şekilde aklında kalmış. Abdürreşid İbrahim, eski bir kentle karşılaştığını, tramvay, kaldırım, elektrik göremediğini not ediyor. Ancak buna rağmen “Şarkta kentlerin anası demeye layıktır” diyor. Kentin o dönemi nüfusunu 1 milyon olarak belirtiyor.

“Pekin'de ilginç bir şey varsa,

o da şehri kuşatan surlardır”

Eski Beijing'in en önemli simgelerinden ve güzelliklerinden biri kent surlarıydı. Savaşlardan ve işgallerden kurtulan bu surların büyük bölümü, maalesef barış döneminde yolları genişletme projeleri nedeniyle yıkıldı. Bugün Beijing'de kapıların sadece adları var... Abdürreşid İbrahim bu surlarda yürümüş, eski kapılardan geçmiş. Surların Beijing'e nasıl hususi bir karakter verdiğini şöyle anlatıyor:

“Çin hükümetinin payitahtı ve saltanat merkezi olan bu belde pek eski bir belde olduğundan, burada yeni hayat tarzından hiçbir şey yoktur. Burada hayrete değer yalnız bir şey varsa, o da şehri kuşatan surlardır. Bu sur asıl şehrin ziyneti ve güzelliğidir. Sur tamamıyla kare şeklinde olup bir tarafı beş kilometreden biraz fazladır. Tamamı dört duvar çepe çevre yirmi bir buçuk kilometre tahmin etmiştim. Surun üstten genişliği yirmi bir adımdır. Yüksekliği ise otuz metre kadar tahmin olunur. Bu sur, beldenin büyük bir kısmını kuşatmış, bundan beş yüz sene önce Çinliler tarafından yapılmış bir surdur. Her kapı yanında surun üst tarafına çıkacak yollar var. Gerektiğinde hayvanla da çıkılır. Surun üst kısmında her kapı üzerinde ve dört burcunda gayet büyük üçer beşer katlı askeri kışlalar vardır ki, sura ayrıca bir güzellik veriyor. Pekin'i seyretmek için caddelerde dolaşmaya pek hacet yoktur. Belki bu surun üstünde bir merkezden gider de tamamen şehri gezerek yine aynı noktaya gelirse şehir içinde görülmemiş bir cadde ve sokak kalmaz. Zira sur şehirde bulunan en yüksek evlerden daha yüksektir. Bu surun içindeki şehre eski Pekin derler.”

Takvim

Haberler:
Son Dakika Türkiye Çin Dünya Çin - Türkiye
Ekonomi:
Son Haberler Çin Ekonomisi Türkiye Ekonomisi Dünya Ekonomisi Fuarlar Gündem
Turizm:
Gezelim Görelim Seyahat Defteri Yöresel Lezzetler Seyahat Mito
Kültür ve Yaşam:
Sağlık Çin - Türkiye Çin Sineması Biliyor Musun Bilmiyor Musun Röportaj
yoresel:
Güncel Etnik Kültür Kültür Mirasları Yöresel Lezzetler
Çince Öğretimi:
Çince Hakkında Temel Bilgiler Hem Eğlenin Hem Öğrenin Atasözleri ve Deyimler Şiirler Günlük Çince Konuşmaları
China TV:
Kültür Merhaba Çin
Web Radyo:
Gündem Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Haftasonu
Galeri:
Çin Dünya Moda Seyahat Spor